Tien Geboden

God heeft zijn wet aan zijn volk Israel en ook aan ons gegeven als een verbondsgeschenk. Het is in feite schokkend dat een dergelijke lijst van bepalingen nodig is. Adam wist voor de val precies wat God van hem vroeg en taalde er niet naar om daarvan af te wijken. Nu geeft God ons zijn wet. Lastig! Vooral wanneer wij erover gaan nadenken wat deze korte instructies allemaal als context hebben: God liefhebben en onze naaste als ons zelf. Ga daar maar eens aan staan. Dat lukt natuurlijk nooit!

De wet is een spiegel die ons een beeld geeft van ons zelf. Wij waren geschapen om het beeld van God te vertonen, maar nu vertoont deze spiegel een wel heel ander beeld.

Galaten 5 vers 19 tot 23:
"Het is bekend wat onze eigen wil allemaal teweegbrengt: ontucht, zedeloosheid en losbandigheid, afgoderij en tovenarij, vijandschap, tweespalt, jaloezie en woede, gekonkel, geruzie en rivaliteit, afgunst, bras- en slemppartijen, en nog meer van dat soort dingen. Ik herhaal de waarschuwing die ik u al eerder gaf: wie zich aan deze dingen overgeven, zullen geen deel hebben aan het koninkrijk van God. Maar de vrucht van de Geest is liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing. Er is geen wet die daar iets tegen heeft". Wanneer je hierover meer wilt weten kun je een preek van Prof. J. van Bruggen lezen.

Wie de krant leest weet wel wat in deze wereld de hoofdtoon is. Ook christenen zal het schaamrood naar de kaken stijgen wanneer we dit tot ons door laten dringen. Maar laten we wel goed opletten. Er staat duidelijk dat die tweede set aan eigenschappen "vrucht van de Geest" zijn. Wanneer wij daar dus heel intens naar streven en daar met heel ons hart om bidden, zal het ons ook door hem hoe langer hoe meer worden gegeven. Hernieuwde bewoning door de Geest van God. Nooit volledig in dit aardse leven, maar in ieder geval wel in het koninkrijk van God. De wet is dus een dubbele spiegel. Hij toont ons de oude mens maar geeft ook aan hoe de nieuwe eruit gaat zien.

Vraagje: Vind je de tweede set eigenschappen begeerlijk of zie je dat als tekening van een duidelijke "loser"?

Exodus 20:1-17:
Toen sprak God deze woorden:
‘Ik ben de HEER, uw God, die u uit Egypte, uit de slavernij, heeft bevrijd.
  1. Vereer naast mij geen andere goden.
  2. Maak geen godenbeelden, geen enkele afbeelding van iets dat in de hemel hier boven is of van iets beneden op de aarde of in het water onder de aarde. Kniel voor zulke beelden niet neer, vereer ze niet, want ik, de HEER, uw God, duld geen andere goden naast mij. Voor de schuld van de ouders laat ik de kinderen boeten, en ook het derde geslacht en het vierde, wanneer ze mij haten; maar als ze mij liefhebben en doen wat ik gebied, bewijs ik hun mijn liefde tot in het duizendste geslacht.
  3. Misbruik de naam van de HEER, uw God, niet, want wie zijn naam misbruikt laat hij niet vrijuit gaan.
  4. Houd de sabbat in ere, het is een heilige dag. Zes dagen lang kunt u werken en al uw arbeid verrichten, maar de zevende dag is een rustdag, die gewijd is aan de HEER, uw God; dan mag u niet werken. Dat geldt voor u, voor uw zonen en dochters, voor uw slaven en slavinnen, voor uw vee, en ook voor vreemdelingen die bij u in de stad wonen. Want in zes dagen heeft de HEER de hemel en de aarde gemaakt, en de zee met alles wat er leeft, en op de zevende dag rustte hij. Daarom heeft de HEER de sabbat gezegend en heilig verklaard.
  5. Toon eerbied voor uw vader en uw moeder. Dan wordt u gezegend met een lang leven in het land dat de HEER, uw God, u geven zal.
  6. Pleeg geen moord.
  7. Pleeg geen overspel.
  8. Steel niet.
  9. Leg over een ander geen vals getuigenis af.
  10. Zet uw zinnen niet op het huis van een ander, en evenmin op zijn vrouw, op zijn slaaf, zijn slavin, zijn rund of zijn ezel, of wat hem ook maar toebehoort.’
Je kunt ook een berijmde versie lezen en beluisteren.

In menige christelijke kerk worden deze geboden tegenwoordig aangekondigd als "richtlijnen voor een goed leven". Dat doet af aan de kracht van beide spiegels. God heeft deze woorden duidelijk in de gebiedende wijs gesproken en ze blijven absoluut geldig vanwege de autoriteit van de eeuwige God. Het zijn geboden die voeren tot een nieuw leven. Het is natuurlijk volstrekt duidelijk dat niemand ze volkomen kan houden, maar we moeten er wel met volle intentie naar streven. Schieten we dan iedere dag tekort, dan zal het zoenbloed van Christus tussenbeide komen. We kunnen met deze God echter geen loopje nemen en het niet op een, aan de moderne mens aangepast, akkoordje gooien. Alleen wanneer wij telkens de oude mens in ons herkennen en hevig naar de nieuwe verlangen, zullen wij de Geest eerlijk kunnen vragen om die nieuwe te laten geboren worden, te doen groeien en uiteindelijk volwassen te laten worden.

Er duiken af en toe voorstellen op om de wet meer eigentijds te gaan formuleren. Dat zou hard nodig zijn omdat bijvoorbeeld tegenwoordig niemand meer een rund of een ezel heeft. Je krijgt dan de wet volgens de versie van dominee zus of dominee zo. Onze voorouders hadden ook vaak geen runderen en geen ezels maar hadden de wet van God lief. Wij achten ook de huidige lezers intelligent genoeg om zelf te begrijpen waarover het in de wet gaat. In de Heidelbergse Catechismus wordt in de zondagen 34 tot 44 uitgewerkt wat de geboden betekenen voor jou in het hier en nu, maar vooral ook wat de resultaten zijn van het verzoeningswerk van onze Heiland Jezus Christus. In hem zullen wij worden herschapen zodat er nooit meer zelfs maar de geringste neiging of gedachte tegen enig gebod van God in ons hart zal opkomen. Dan zullen er zelfs geen geboden meer nodig zijn. Laten wij inmiddels maar gewoon goed blijven luisteren.

Matteus 5 vers 17:
"Denk niet dat ik gekomen ben om de Wet of de Profeten af te schaffen. Ik ben niet gekomen om ze af te schaffen, maar om ze tot vervulling te brengen".

Matteus 5 vers vers 22:
"En ik zeg zelfs: ieder die in woede tegen zijn broeder of zuster tekeergaat, zal zich moeten verantwoorden voor het gerecht. Wie tegen hen "nietsnut" zegt, zal zich moeten verantwoorden voor het Sanhedrin. Wie "Dwaas!" zegt, zal voor het vuur van de Gehenna (hel) komen te staan".

Maar gelukkig ook Jesaja 1 vers 18b:
"Al zijn je zonden rood als scharlaken, ze worden wit als sneeuw, al zijn ze rood als purper, ze worden wit als wol".

Dat geldt voor allen die zich, met volle ernst en in echte begeerte naar gehoorzaamheid, op het zoenbloed van de Heer Jezus Christus beroepen.